Archive | Addysgwyr

Teachers and Providers of Education

Cymeriadau’r Sbridion Iau

 
Mae cymeriadau swreal y SBRIDION IAU yn gwibio ac yn arnofio’n rhydd, sy’n cyfleu ymdeimlad o ryddid a symudiad.

Mae hyn yn cynnig barn aderyn llygad iddynt ar eu cartrefi, eu cydgymeriadau a’r tirnodau a ddangosir ar y map. Mae’r nodweddion yn ategu hiwmor a llif yr iaith.

Mae rhyngweithio yn allweddol a chanolog i ethos y storïau y gall plant uniaethu ag o fewn eu bywydau eu hunain. Mae’r Sbridion Iau yn rhyngweithio trwy ddweud jôcs, ffraeo, cynllwynio a phlotio, yn cynnwys cyfeillgarwch ac ymryson.

Mae’r cymeriad canolog, Digri Pwt, yn walch â chalon dda. Mae ei ddrygioni yn ysgogi heriau a chyfeillgarwch sy’n caniatáu i blant ddysgu am dosturi, empathi, gwaith tîm ac ymdeimlad o chwarae teg.

 

Digri Pwt / Plot Stranc

Y cymeriad canolog/ anogwr.

Yn union, mae’r enw, DIGRI PWT, yn awgrymu persona difyr a direidus y cymeriad a’r chwarae ar eiriau cynhenid sy’n gysylltiedig â’r iaith.

Mae ei gynlluniau a thriciau yn gorwedd wrth wraidd y storïau.

Bydd cyfyng-gyngor a gwrthdaro yn arwain at benderfyniadau annisgwyl sy’n caniatáu Digri i ddysgu gwersi ar hyd y ffordd.

Mae’r cyfeillgarwch gyda’i gyd-Sbridion Iau yn amlwg drwy gydol y storïau.

Mae’n cystadlu gyda Tic Clic-Clic am sylw ei ewythr, Doctor Tec. Pryfyn yw Tic sydd yn gydweithredwr i’r doctor. Mae hyn yn ychwanegu at hiwmor, yn enwedig drwy ddeialog.

Dwy’r dydd, bydd modur meddwl Digri, sydd dan ei wallt, yn astudio hyn a phwyso’r llall. Daw syniadau cyfrwys drwy’r holl strach gan ffurfio’n araf, araf bach.

 

Doctor Tec (Y Doctor Teclyn) / Plot Dot

Mae enw’r gwyddonydd/ dyfeisiwr ecsentrig yn cyfateb gyda thechnoleg gwybodaeth/ Plot Dot.

Ewythr dihafal Digri Pwt yw hwn sy’n treulio amser yn breuddwydio am greu camgymeriadau ac awgrymiadau ar gyfer ‘Syniadau Dwl y Dydd’ ym Mhwll Pos, Plot Dot.

Bydd hefyd yn cerfio esgidiau i redeg ar ôl cliwiau.

Mae’n dibynnu ar ei gydweithredwr, Tic Clic-Clic, er nad yn fwriadol.

Mae’r rhaffau clymog a’r grisiau siglo sy’n arwain i mewn i’r pwll yn cyfrannu at y delweddiad.

Pwll yw hwn sy’n llawn o beiriannau, llyfrau, sgidiau a rhyfeddodau.

Mae’n dywyll fel twll heb dyllau.

 

Tic Clic-Clic / Plot Dot

Hwn yw cydweithredwr pwdlyd Doctor Tec.

Tic fydd yn cymryd cyfrifoldeb yn y Pwll Pos/ Plot Dot, o ystyried nodweddion dihafal y doctor.

Mae’n cystadlu’n frwd â Digri Pwt am sylw’r doctor.

Mae posau yn gwichian y tu fas i’w du fewn a bydd yn gyrru trên ei ymennydd i chwilio am gliwiau.

Medr gracio codau dyrys ar ei gyfrifiadur.

Meddylia Tic wrth wau, gwau, gwau am ei chwaer a aeth ar goll, gan ollwng dagrau.

 

Blodni Mod / Plot Crand

Gwrthweithydd Digri Pwt.

Merch y maer, sy’n cael ei sbwylio.

Mae ei ffrind nadreddog, Migi Mog, yn troelli allan o’i bag sbïo.

Dawnsiwr gyda hoffter o esgidiau, megis rhai sydd fel ceiliogod dandi ar y tir yn uchel eu cloch o liwiau clir.

Datgelir ei gofal cynnes am frogaod Ffos y Nos yn y storïau.

 

Dau ap Dau / Plot Swanc

Cymeriad balch, hoffus a ffasiwn-ymwybodol.

Swil a sensitif.

Perthynol i bethau deublyg, fel y dangosir yn ei araith, gweithredoedd a dewisiadau.

Enwau ei gŵn, yn briodol, yw Snap ac Eto.

Mae ganddo gysylltiad â dolffiniaid sy’n ymweld a Llyn Lili’r Dŵr.

 

Heti Bwm-Bwm / Plot Plannu

Tomboi sydd a’i chartref yn Fferm Lwc-Dda.

Rhy brysur i edrych yn smart ac wrth ei bodd i fod yn fudr.

Ffrind mewn angen i’r Sbridion Iau. Mae ganddi het hwyliau ar gyfer pob achlysur.

Mae’n uchel ei llais a doniol. Wrth ganu, bydd ei nodau’n neidio’n beryglus a’i sŵn yn seinio yn boenus.

Mae ganddi gysylltiad â dyfrgwn y Ffrwd Frwd ac yn rhoi enwau rhyfedd iddynt.

 

Bwng Ysbwng / Plot Blot

Sbyngaidd ac osmotig, fel bod ei enw yn ei awgrymu. Medr chwyddo’n wych.

Mae’n perthyn i deulu’r Tylwyth Gwlych.

Yn arweinydd athletaidd.

Gweler ymbarél yn codi uwch o’i ben ac yn chwyrlio er mwyn ei warchod rhag y glaw.

Gwylia Bluen Y Plwyf yn rheolaidd, ynghyd â’r Tylwyth Gwych, i fonitro’r tywydd.

Capten tîm pêl-loyw ‘Y Gwenyn Gwlych’.

Daw tylwyth pell y Tylwyth Gwlych o ynys Tir y Glaw, lle mae’n wlyb yn ddi-ben-draw.

Wrth hedfan y llong Sonig drwy’r Gwagle cyn hwylio’r Môr Siglo, cant eu dylanwadu gan y sêr Sol-Ffa a Chwim.

 

Y Brenin Gem / Plot Gwych

Cymeriad sgleiniog a didaro. Mae’r Seren Loyw yn disgleirio arno.

Bydd yn bell ei feddwl wrth wisgo coron sy’n rhoi iddo bwerau i anghofio.

Mae gan y brenin a’i wraig, y Frenhines Bren Ddi-Glem, ferch fach stwrllyd, sef y Dywysoges Haden.

Ffigwr cwltaidd yn bodloni oed ddiddordeb eang.

 

Y Frenhines Bren Ddi-Glem / Plot Gwych

Cymeriad cwltaidd, fel ei gŵr, y Brenin Gem.

Mae’n baglu o gwmpas yn drychinebus yn ei hesgidiau trwm-bwm.

Mae ganddi gysylltiad â choed. Mae’r ardd goed ym Mhalas Penwan yn gartref i goed animeiddiedig o’r fath sy’n canu a chwerthin.

Ar brydiau, bydd y frenhines yn dringo’r coed mewn corwynt, neu’n syrthio’n lletchwith oddi arnynt.

 

Estyn Ymestyn / Plot Plwc

Cymeriad ystwyth, magnetig sy’n rhy gystadleuol.

Capten tîm pêl-loyw ‘Pecyn Estyn’.

Mae Sbridion Iau yn cael eu tynnu tuag at Blot Plwc, sy’n ymestyn eu dychymyg.

 

Madam Conc / Cwm Awel

Llysieuydd â thrwyn ar sbring.

Ei ffrindiau yw’r Belen Glonc a’r Gloch Glec-Glec.

Natur Fam Y Gornel Gudd.

Yn berchen ar ddysgl gais hudol.

 

Morli Mot/ Plot Poeth

Morwr arwrol.

Mae ganddo nam ar ei glyw.

Mewn cytgord â dirgryniadau’r Creigiau Syn, cyfrinachau’r Môr Siglo a symudiadau’r Rheilen Falwen.

 

Bw Casw / Plot Pîn

Cymeriad sy’n hoffi iodlo a chwarae corn pîn hir a fu ganddi ers y diwrnod y cafodd ei geni.

Yn defnyddio araith ‘tw-whit-tw-cw’ i gyfathrebu gyda’r adar.

Mae ganddi nam ar ei golwg.

Bydd y Sbridion Iau yn cael picnic ym Mhlot Pîn yng ‘Nglyn Cyrri Cabaets, Ffa a Jeli, Stumog Wyntog, Wyntog Iawn’.

Ⓒ Eiry ReesThomas/ Cedwir Pob Hawl

Llwytho’r canllaw fel .pdf

0